Maszyny do szycia i symbole polskiej motoryzacji. "Lato z Radiem" w Chlewiskach

7/28/2022, 12:25:00 PM

"Syrena", "Junak", "Osa"... Nazwy te nie są obce miłośnikom motoryzacji. Maciej Walecki odwiedził Muzeum Hutnictwa i Przemysłu Maszynowego w Chlewiskach, w którym oprócz samochodów i jednośladów dostępna jest również m.in. ekspozycja maszyn do szycia. 

Maszyny do szycia i symbole polskiej motoryzacji. "Lato z Radiem" w Chlewiskach

Maciej Walecki odwiedził Muzeum Hutnictwa i Przemysłu Maszynowego w Chlewiskach, cz. 1 (Lato z Radiem/Jedynka)

00:00

Maciej Walecki odwiedził Muzeum Hutnictwa i Przemysłu Maszynowego w Chlewiskach, cz. 2 (Lato z Radiem/Jedynka)

00:00

Maciej Walecki odwiedził Muzeum Hutnictwa i Przemysłu Maszynowego w Chlewiskach, cz. 3 (Lato z Radiem/Jedynka)

00:00

Maciej Walecki odwiedził Muzeum Hutnictwa i Przemysłu Maszynowego w Chlewiskach, cz. 4 (Lato z Radiem/Jedynka)

00:00

Muzeum Hutnictwa i Przemysłu Maszynowego w Chlewiskach to terenowy oddział Narodowego Muzeum Techniki w Warszawie. Hutę, w latach 1890-1892, wybudowało Francuskie Towarzystwo Metalurgiczne. Wytapiano tu surówkę hutniczą z rudy i węgla drzewnego. - Zakład przestał pracować w roku 1940, kiedy Niemcy zamiast węgla drzewnego użyli koksu. Proces ten im się nie udał i masa zastygła w dolnej części wielkiego pieca. Po prostu go zaczopowali - tłumaczy Grzegorz Prus.

Pierwsi właściciele zakładu, rodzina Platerów, w latach 1895-1912 dobudowali odlewnię żeliwa. W miejscu tym część surówki z wielkiego pieca przetapiano na żeliwo, a następie produkowano gotowe odlewy. - Wszystkie piece miały otwory zasypowe na samej górze, więc do transportu rudy i węgla drzewnego służyła winda. Działała na wodę, na zasadzie wagi - podkreśla gość "Lata z Radiem". Winda składała się z dwóch klatek: jednej na dole, drugiej na górze. 

Raj dla miłośników motoryzacji

Jedną z wystaw w Muzeum Hutnictwa i Przemysłu Maszynowego w Chlewiskach poświęcono najbardziej popularnym samochodom i motocyklom XX wieku. Stoi tu np. przedwojenny Fiat 105 Junak. - W roku 1931 Polska podpisała pierwszą umowę licencyjną z Fiatem. Produkcja na pełną skalę ruszyła w roku 1935. Wówczas w Warszawie wybudowano fabrykę. Przeważyły niskie koszty wytwarzania i walory użytkowe - słyszymy. 

Zwiedzający mogą obejrzeć również wyjątkową kolekcję syrenek. Najstarszą jest Syrena 110, prototypowy samochód osobowy klasy kompaktowej. W przeciwieństwie do innych modeli jest kanciasta. To samochód czteroosobowy w hatchbacku, z silnikiem dwusuwowym. - Pojemność silnika to 842 cm sześc., prędkość maksymalna 120 km/h - wylicza gość audycji. Na wystawie zobaczymy m.in. syreny z drewnianymi dachami i słynnymi drzwiami "kurołapkami". 

Nie tylko samochody

Maciej Walecki oglądał również ekspozycję maszyn do szycia - prawdziwych małych arcydzieł. To eleganckie, XIX-wieczne modele, czarne ze złotymi malunkami, a nawet z masą perłową. Znajdziemy tu maszyny produkcji niemieckiej, włoskiej czy amerykańskiej. Służące m.in. do szycia ubranek dla lalek, ale jest też profesjonalna maszyna szewska. - Musiała być bardziej wytrzymała, żeby te skóry można było przeszyć - usłyszał reporter "Lata z Radiem".

Na uwagę zasługuje kolekcja jednośladów. Hala wypełniona jest nie tylko motocyklami, ale również motorowerami czy skuterami. Na honorowym miejscu stoi czerwony "Komar" - motorower produkcji polskiej, produkowany w latach 1960-1983 przez Zjednoczone Zakłady Rowerowe w Bydgoszczy. Wreszcie zielona WFM-ka, będąca już motocyklem. - Trzybiegowy, z roku 1956 - tłumaczą goście. Jest też "Osa" z roku 1963. - Bardzo popularny w tamtych czasach skuter - dodają.

Maciej Walecki w Meduzie

Co Meduza ma wspólnego z motoryzacją? WSK Meduza to polski prototyp mikrosamochodu, opracowany w roku 1957 przez Wytwórnię Sprzętu Komunikacyjnego w Mielcu. W Chlewiskach mamy szansę zobaczenia jedynego istniejącego egzemplarza. - W latach 50. w Mielcu i w Rzeszowie skonstruowano prototyp Meduzy i dwa prototypy samochodu Mikrus. 22 lipca 1957 roku te trzy prototypy zostały zaprezentowane. Najbardziej do gusty przypadł Mikrus, który został przeznaczony do seryjnej produkcji - podsumowują goście "Lata z Radiem".


***

Audycja: Lato z Radiem

Prowadził: Roman Czejarek

Reporter: Maciej Walecki

Goście: Zbigniew Przygodzki (kierownik Oddziału w Chlewiskach Narodowego Muzeum Techniki w Warszawie), Grzegorz Prus

Data emisji: 28.07.2022  

Godzina emisji: 9.00-12.00

mg

Powrót